Αυτή είναι μια από τις μεγαλύτερες πλατείες της Ισπανίας και βρίσκεται ακριβώς στην είσοδο της μεσαιωνικής πόλης. Η προέλευσή της βρίσκεται στον 11ο αιώνα, όταν ο χώρος χρησιμοποιήθηκε για τις μεγάλες παραδοσιακές εορτές. Τα κτίρια είναι από διαφορετικές εποχές, με όλα αυτά να έχουν μια ισόγεια κιονοστοιχία του 16ου αιώνα. Στη βορειοδυτική πλευρά, ο πύργος Bujaco είναι ένα εντυπωσιακό κτίριο, τώρα σύμβολο της πόλης. Χτίστηκε κατά τη διάρκεια της αραβικής κυριαρχίας, πάνω από τα ρωμαϊκά θεμέλια. Η προέλευση του ονόματός της μπορεί να προέρχεται από την τοπική λέξη για τις κούκλες άχυρο, bujacos.
Για τις ευρωπαϊκές πόλεις, η πλατεία είναι ο σπουδαιότερος χώρος. Προς τα εκεί οδηγούν οι κύριες οδοί, εκεί βρίσκονται τα πιο σημαντικά κτήρια και αγάλματα. Η πλατεία μιας ευρωπαϊκής πόλης είναι σαν σύνοψη/ επιτομή. Ιστορική, αρχιτεκτονική, πολιτισμική, κοινωνική. Σε μια αστική πλατεία μπορεί κανείς να δει συνάμα όλα τα στρώματα της ανθρώπινης ζωής, εν προκειμένω της κοινωνικής ζωής. Η αστική πλατεία είναι, από αυτή την άποψη, ένας προνομιούχος χώρος. Ένα «παλίμψηστο» το οποίο εκφράζει, αν ξέρεις να το αποκωδικοποιήσεις, την ιστορία και την ζωή του οικισμού σε διαφορετικές εποχές.
Οι ευρωπαϊκές πλατείες έχουν μια αδιάκοπη ιστορική σύνδεση με την ελληνική Αρχαιότητα, όπου εμφανίζονται η πλατεία και ύστερα η αγορά. Η αστική πλατεία ανήκει στην Ευρώπη χάριν μιας συνέχειας που δεν την έχουν άλλοι πολιτισμοί, αν και υπάρχουν και αλλού πλατείες, μερικές από αυτές αρκετά μεγάλες. Η πλατεία είναι η εφεύρεση της Ευρώπης, που την έχει αναπτύξει ως αρχιτεκτονικό σχήμα και την έχει εξαγάγει στο υπόλοιπο κόσμο, ιδιαιτέρως κατά την αποικιοκρατική περίοδο.
Πορεκ, Κροατία
Αρχικά, μια επέκταση της κύριας οδού στις ελληνικές πόλεις, η πλατεία αποκτά με τον καιρό κοινωνικές και θρησκευτικές λειτουργίες και επιδέχεται καλλωπισμό. Οι Ρωμαίοι αρχιτέκτονες παρέλαβαν την πλατεία από τους Έλληνες, και έτσι το forum γίνεται ένα ουσιώδες κομμάτι της ιδέας του χώρου. Μετά την πτώση της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, η αστική ζωή αναζωογονείται στην Ευρώπη προς το τέλος του πρώτου αιώνα, όταν οι μεσαιωνικές πόλεις ανεγείρονται πάνω στους αρχαίους ρωμαϊκούς οικισμούς, διατηρώντας όμως το οδικό τους σχέδιο, όπου η πλατεία κρατά κεντρικό χώρο, αντί του φόρουμ. Αυτό βρίσκουμε για παράδειγμα στο Ζαδάρ και το Πόρεκ, στην δαλματική ακτή.
Όμπιδος, Πορτογαλία
Κάθε μεσαιωνική πόλη, όταν τι δει κανείς από ψηλά, εμφανίζει μια θεμελιώδη αντίθεση ανάμεσα στην περιφέρεια και το κέντρο, γιατί οι μεσαιωνικές πόλεις περιβάλλονται πάντα από τείχη. Μερικά, όπως εκείνα στην Όμπιδο, στην Πορτογαλία, έχουν συντηρηθεί άθικτα. Η πλατεία είναι ένας φαρδύς χώρος, και βρίσκεται ως προς τον όγκο της σε αντίθεση με τις αστικές οδούς που είναι πάντα στενές και δαιδαλώδεις. Στην μεσαιωνική πλατεία βρίσκουμε σχεδόν πάντα έναν καθεδρικό ναό και ένα πηγάδι. Στις μικρές πόλεις, το πηγάδι έχει και λειτουργικό ρόλο, αλλά στις μεγάλες πόλεις ο ρόλος του είναι περισσότερο διακοσμητικός, έχοντας σχέση με την παράδοση και τη θρησκεία.
Η ύπαρξη των τειχών είχε μερικές σημαντικές συνέπειες για τις πόλεις ολόκληρης της δυτικής Ευρώπης. Πρώτον, για πολλούς αιώνες, λόγω του περιορισμένου χώρου, ο πληθυσμός παρέμενε ποσοτικά ο ίδιος εντός των τειχών. Η αύξηση του πληθυσμού οδηγεί στην θεμελίωση νέων οικισμών, αντί της διεύρυνσης του οχυρωμένου χώρου, και γι᾽ αυτόν τον λόγο ο Μεσαίωνας διακρίνεται για την θεμελίωση νέων οικισμών. Η κτίση αρχίζει πάντα με το κέντρο, με την πλατεία, ο τόπος αυτής ορίζεται πρώτος. Η δεύτερη συνέπεια της υπάρξης των τειχών είναι η εξής: το κέντρο παραμένει πάντα το ίδιο. Κατά κανόνα, σ᾽αυτές τις κοινωνίες, η πλατεία συμπίπτει με το γεωμετρικό κέντρο. Ήταν ο πιο προστατευμένος χώρος. Εκεί, ο εχθρός έφτανε την τελευταία στιγμή. Επιπλέον, η είσοδος στην πόλη γινόταν μόνο μέσω μερικών θυρών. Αναγκαστικά όλοι οι δρόμοι της εισόδου οδηγούσαν στην κεντρική πλατεία. Η από πάνω προοπτική δείχνει ότι η πλατεία αποτελούσε το εστιακό σημείο της μεσαιωνικής πόλης. Τα τείχη προσδιορίζουν σαφέστατα οπτικά την αντιθετική σχέση του κέντρου με την περιφέρεια. Εξ ου και μια άλλη συνέπεια κατά την ιστορική εξέλιξη: όταν στην αρχή της μοντέρνας εποχής τα τείχη γκρεμίζονται, οι πόλεις εξελίσσονται όχι γραμμικά, αλλά ομοκεντρικά, με την πρόσθεση νέου έδαφους σε μια ήδη υπάρχουσα δομή, που ακόμα και σήμερα είναι αισθητή στις ευρωπαϊκές πόλεις.
Βαγιαδολίδ, Ισπανία
Κατά την Αναγέννηση, η Ευρώπη κληρονομεί τις μεσαιωνικές πόλεις. Δεν τις αγαπά πλέον και τις θέλει απολύτως διαφορετικές: μέσα σε τεχνητά σύνορα, η Ευρώπη φαντάζει άλλον τύπο αστικών κόσμων. Η εποχή δεν είναι περίφημη για τη θεμελίωση πραγματικών, αλλά φανταστικών πόλεων. Όταν όμως η θεωρία γίνεται πραγματικότητα, αυτό το γεγονός οφείλεται περισσότερο στις θεομηνίες. Στις 21 Σεπτεμβρίου 1561, μια μεγάλη πυρκαγιά καταφλέγει τo Βαγιαδολίδ. Η συμφορά της πόλης αποτελεί, για την πολεοδομία, μια καθαρή ευλογία. Στον κενό χώρο χτίζεται η υπέροχη Plaza Mayor, που είναι ακόμα και σήμερα η μεγαλύτερη πλατεία της Ισπανίας. Αυτή είναι και η πρώτη κανονική πλατεία της Ισπανίας, σήμερα όμως λίγοι την γνωρίζουν. Η συμμετρία και το σχήμα της διαπιστώνονται εύκολα από ψηλά. Το αστικό και αρχιτεκτονικό σχέδιο του Βαγιαδολίδ, το έχουν παραλάβει πολλές άλλες πλατείες και παίρνει την τελική μορφή του το 1729, με την Plaza Mayor της Σαλαμάνκας, μια από τις ομορφότερες πλατείες του κόσμου. Μόνο στην τραβηγμένη από ψηλά φωτογραφία της διαπιστώνει κανείς ότι η περίμετρός της δεν είναι τετραγωνική, αλλά τραπεζοειδής. Για κάθε περαστικό, άνευ εξαιρέσεως, οι πλευρές της πλατείας φαίνονται παράλληλες και ίσες, γεγονός που αποτελεί μια ευφυή ψευδαίσθηση, που έχει υπολογιστεί προσεκτικά με σκοπό να αποκτήσει βάθος η προοπτική και ο αρχιτέκτονας να διαθέτει περισσότερο χώρο.
Σαλαμάνκα, Ισπανία
Με αρχή τον 16ο αιώνα, οι πόλεις συνεχίζουν να έχουν οχυρά, αλλά η σκέψη είναι διαφορετική. Η αποστολή σχεδιασμού των πόλεων έγκειται όλο και περισσότερο στους μηχανολόγους, και όχι στους αρχιτέκτονες-καλλιτέχνες. Το κρίσιμο σημείο της αλλαγής χρονολογείται τον 17ο αιώνα και συσχετίζεται με το όνομα του Βoμπάν (Vauban). Το σχήμα οχύρωσης που προτείνει αυτός έχει να κάνει με τη στάθμευση πολυάριθμων στρατιωτών μέσα στον χώρο των δυνατά οχυρωμένων τειχών της πόλης. Τα φρούρια με σχήμα αστεριού πολλαπλασιάζονται γρήγορα στην Ευρώπη, από το Νάρντεν (Naarden) και το Μπουρτάνκε (Bourtange), στην Ολλανδία, μέχρι την Αλαμέιδα (Alameida), στην Πορτογαλία, ή το Άλμπα Καρολίνα (Alba Carolina), στην Ρουμανία. Αυτές οι στρατιωτικές πόλεις έχουν μια τέλεια δομή, με ίσιες και γραμμικές οδούς, που οδηγούν ανεξαίρετα σε μια φαρδιά πλατεία, στο κέντρο. Από το επίπεδο του εδάφους η τελειότητα των φρουρίων μπορεί μόνο να γίνει αισθητή, και αυτό επειδή πολλές φορές τα κτίρια έχουν έναν αυστηρό ύφος. Πάντως αυτοί είναι οι ωραιότεροι οικισμοί της ηπείρου, που στις σημερινές φωτογραφίες φαίνονται σαν άστρα στην γη. Πουθενά αλλού δεν είναι σαφέστερη, όπως εδώ, η σημασία της πλατείας ως κεντρικός χώρος.
Νάαρντεν, Ολλανδία
Μετά τα μέσα του 18ου αιώνα και τον 19ο αιώνα, οι πόλεις διαμορφώνονται με έναν τρόπο που αντανακλά τις στρατιωτικές, τεχνολογικές, αλλά και πολιτικές αλλαγές. Η αυτοδιοικητική δύναμη των αστικών κοινοτήτων ελαττώνεται μέχρι μηδενισμό και στην θέση της εμφανίζεται η αυτοκρατία των μοναρχών. Οι αριστοκράτες κατοικούν ελάχιστα τα εξοχικά τους παλάτια και προτιμούν να είναι κοντά στα κυβερνητικά κέντρα. Χτίζουν τις κατοικίες τους μέσα στην πόλη. Με τον καιρό, αυτές θα γίνουν η μόνιμη κατοικία τους. Ξαφνικά, το ενδιαφέρον τους στρέφεται προς την εμφάνιση της πόλης. Το αποτέλεσμα; Το σχέδιο των πόλεων αλλάζει ριζικά. Αλλάζουν αναγκαστικά και το νόημα των πλατειών και η σχέση τους με τον υπόλοιπο χώρο. Ενώ οι παλαιοί μεσαιωνικοί οικισμοί είχαν μια δομή βασισμένη στις ανάγκες ολόκληρης της κοινότητας, οι πόλεις μεταμορφώνονται ώστε να ανταποκριθούν στο γούστο των αριστοκρατών. Στον τομέα της αστικής αισθητικής, ο ορίζοντας των ανθρώπων αλλάζει και ανοίγεται. Από εδώ και μέχρι τη θεωρία της vista η απόσταση είναι μικρή. Η Vista, που ήταν άγνωστη στην Αρχαιότητα, προϋποθέτει μια πιο σύνθετη αστική αντίληψη: τα μνημεία και τα αγάλματα δεν πρέπει να ιδωθούν μόνο από κοντά, αλλά αυτά αποτελούν ένα σημείο αναφοράς ακόμα και όταν βρίσκονται στην άκρη μιας μακριάς και ίσιας οδού η οποία επιτρέπει στο βλέμμα να εισδύει στην πλατεία από μεγάλη απόσταση. Ό,τι αποτελούσε πριν ένα τυχαίο εφέ, τώρα μετατρέπεται σε αντικείμενο μελέτης. Αψίδες, κολόνες, αγάλματα, όλα είναι χτισμένα έτσι ώστε η ομορφιά τους να φανεί από απόσταση. Από εδώ μέχρι τις λειτουργικές διαδρομές που θα διασχίσουν τις πόλεις, δένοντας μεταξύ τους τις πλατείες, δεν είναι πάρα μόνο ένα βήμα. Η Λισαβόνα, αν τη δει κανείς από ψηλά, αποδεικνύει με το πρώτο βλέμμα τις αλλαγές που έχουν γίνει, υπό την επίβλεψη του μαρκησίου de Pombal, μετά τον καταστρεπτικό σεισμό της 1ης Νοεμβρίου 1755.
Λισαβόνα, Πορτογαλία
Οι πλατείες της Λισαβόνας αποτελούν ένα αληθινό σύστημα. Φαρδιές και ευθύγραμμες λεωφόροι δένουν την Πλατεία Εμπορίου με το Rosio, το Rosio με το Figueira, το Martim Moniz με το Restauradores, το Restauradores με την Praça do Marquês de Pombal, και όλες έχουν στη μέση τους εντυπωσιακά μνημεία.Για να υπάρχει μια πλατεία, τα κτίρια δεν αρκούν. Οι πόλεις είναι ένα μείγμα ανθρώπων και κτιρίων, και η σχέση μεταξύ τους δεν είναι πάντα τόσο σαφής εκ πρώτης όψεως. Οι άνθρωποι χτίζουν τα κτίρια, και ο τρόπος με τον οποίον μια κοινότητα εκφράζει μέσω του χώρου την ιστορία της, τη θρησκεία της, τις ποικίλες απόψεις της, τις πραγματικές ανάγκες της καθημερινής ζωής δεν είναι σαφής ούτε και σήμερα, γιατί οι πολυάριθμες αποχρώσεις αυτής της περίπλοκης διαδικασίας μας διαφεύγουν και ίσως δε θα είμαστε ποτέ σε θέση να την περιγράψουμε εξ ολοκλήρου. Η πλατεία είναι η αρχιτεκτονική της, αλλά ταυτόχρονα είναι περισσότερο από την αρχιτεκτονική της. Ολόκληρο το παρελθόν, που βρίσκεται σ’ ένα ορατό-αόρατο σύστημα σχέσεων με τη συμβολική φαντασίωση της κοινότητας, είναι παρόν στη ύπαρξη της πλατείας.
Η ζωή στις πλατείες της Ευρώπης είναι διαφορετική από πόλη σε πόλη, από χώρα σε χώρα, από πολιτισμό σε πολιτισμό. Προς τα μεσάνυχτα, όταν οι τελευταίοι μοναχικοί περαστικοί διασχίζουν τις πλατείες των πόλεων της Βόρειας Γερμανίας μάλλον βιαστικά, με κατεύθυνση προς τα σπίτια τους, αυτές της Ιβηρικής Χερσονήσου είναι ακόμα γεμάτες χαρά, θόρυβο, γεμάτες κόσμο που φαίνεται να μην έχει καμία δουλειά αύριο. Τα πλήθη συνεχίζουν εκεί για αρκετές ώρες μετά τα μεσάνυχτα. Χωρις αμφιβολία, το πιο ζωντανό θέαμα των πλατειών στην ευρωπαϊκή ήπειρο προσφέρεται από τις ισπανικές πόλεις. Το χειμώνα, η αντίθεση μεταξύ Βορρά και Νότου δεν είναι τόσο εμφανής, διότι οι βόρειες πλατείες έχουν χριστουγεννιάτικες εκθέσεις, ενώ αυτές του Νότου δεν είναι τόσο πολυσύχναστες όσο το καλοκαίρι, αν και σίγουρα εξακολουθούν να κερδίζουν. Η πλατεία μιας ευρωπαϊκής πόλης, σε οποιαδήποτε χώρα και αν είναι, ζει από εποχή σε εποχή διαφορετικούς ρυθμούς και τελετουργίες, με ξεχωριστές κάθε φορά μορφές.
Οι αστικές πλατείες βρίσκονται σε όλη την Ευρώπη, και οι πλατείες όλης της ηπείρου παρουσιάζονται στο site. Ωστόσο, στην Ευρώπη υπάρχουν ορισμένες περιοχές που ξεχωρίζουν. Η νότια Μεσόγειος υπερέχει εξαιτίας του κλίματος, αλλά και οι ακτές της Βαλτικής έχουν εξαιρετικές πλατείες, πολύ λιγότερο γνωστές από εκείνες του Νότου, οι οποίες όμως, αξίζουν πλήρη προσοχή. Υπάρχει μια προφανής διαφορά μεταξύ Βορρά και Νότου, αλλά ο διαχωρισμος μπορεί να γίνει ακόμη πιο σύνθετος. Όποιος πάρει το χρόνο να τις τοποθετήσει στο χάρτη διαπιστώνει ότι οι πλατείεςς αυτες ειναι όμορφες, αισθητικά ενδιαφέρουσες, πλατείες των οποίων η ιστορία βρίσκεται κυρίως σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης και αποτελούν ένα είδος “δικτύου”. Πολύ πριν εφευρεθεί το διαδίκτυο, δημιουργήθηκαν αόρατες συνδέσεις μεταξύ αυτων των πόλεων, παρουσιάζοντας παρόμοια κατά κάποιον τρόπο αστικά συστήματα. Όσο διαφορετικές και αν είναι οι πλατείες, έχουν πολλά κοινά στοιχεία, από τις λειτουργίες τους μέχρι τον τρόπο που αντικατοπτρίζονται οι ζωές των ανθρώπων σε αυτές.
Η χώρα των πλατείων είναι, κατ’ εξοχήν, η Ιταλία. Σχεδόν όλες οι πλατείες που θεωρούνται αριστουργήματα βρίσκονται στις πόλεις βόρεια της Ρώμης. Είναι πολύ δύσκολο να βρεθεί κάποια που μπορεί να θεωρηθεί άγνωστη ή ελάχιστα γνωστή. Προσπάθησα ωστόσο, στην επιλογή των περιοχών, να φέρω στο προσκήνιο μερικές που δεν γνωρίζουν μεγάλη επισκεψιμότητα, αλλά παρουσιάζουν πολύ μεγάλο ενδιαφέρον στην ιστορία της αστικοποίησης, όπως η πλατεία της Palmanova ή αυτή του Pitigliano, ίσως όχι τόσο ενδιαφέρουσα από μονη της, αλλά εξαιτίας του πολύ καλά δομημένου χωρικού πλαισίου της μικρής μεσαιωνικής πόλης που είναι σκαρφαλωμένη σε εναν ηφαιστειακό τόφφο. Ο αριθμός των πλατειών στη Βόρεια Ιταλία είναι πολύ μεγάλος, μεγαλύτερος από αυτόν των πόλεων, επειδή οι πόλεις έχουν συστήματα πλατειών, όχι μια ενιαία πλατεία Το νοτιότερο τμήμα της Ιταλίας είναι, συγκριτικά, πολύ φτωχότερο σε όμορφες πλατείες, αν και υπάρχουν αξιοσημείωτες εξαιρέσεις εδώ.
Από την άλλη πλευρά της Αδριατικής, οι πλατείες των πόλεων σε όλη την έκταση της Δαλματικής Ακτής θα πρέπει να αναγνωρίζονται ως διατηρητέες της ενετικής εποχής. Η Δαλματική Ακτή είναι μια περιοχή που δεν βρίσκεται στο επίκεντρο των σχετικών με τις πλατείες συζητήσεων. Οι πόλεις εδώ ήταν κάποτε βενετσιάνικες κτήσεις, αλλά καθώς ήρθαν σε επαφή με άλλους πολιτισμούς, ειδικά με Νότιους Σλαβικούς, οι πλατείες τους απέκτησαν θεαματικές τοπικές αποχρώσεις.Σλοβενία, Κροατία και Μαυροβούνιο φιλοξενούν τετοιες πόλεις, αλλά ενδιαφέρουσες πλατείες βρίσκονται και σε άλλες Βαλκανικές χώρες.
Βόρεια των Άλπεων, στην Κεντρική Ευρώπη, στο έδαφος της πρώην Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, υπάρχουν επίσης αρκετές σημαντικές αστικές πλατείες. Οι ιστορικές πλατείες εδώ, αν και αρκετούς αιώνες πιο σύγχρονες, επηρεάστηκαν σε μεγάλο βαθμό από εκείνες στην Ιταλία, αλλά έχουν τα δικά τους χαρακτηριστικά και τη δικη τους προσωπικότητα. Ακόμη και στο έδαφος της πρώην Αυστροουγγρικής Αυτοκρατορίας, ωστόσο, η διανομή δεν έχει ομοιομορφία και, παραδόξως, οι πιο ενδιαφερουσες και σύνθετες πλατείες δεν βρίσκονται στο ισχυρό κέντρο της Αυστρίας . Όλες, οι σχεδόν 40 ιστορικές πόλεις της Βοημίας και της Μοραβίας, δηλώνονται από την τσεχική κυβέρνηση ως αρχιτεκτονικά διατηρητέες, προστατεύονται από το νόμο και αναπτύσσονται γύρω από μια μεγάλη και πολύ όμορφη πλατεία. Είναι αδικία που οι πλατείες εδώ είναι ελάχιστα γνωστές. Οι πόλεις της Σλοβακίας, της Σλοβενίας, της Ουγγαρίας ή της Ρουμανίας διατηρούν πλατείες που ανήκουν στο ίδιο “μοντέλο”, αλλά ο αριθμός τους είναι πολύ μικρότερος και βρίσκονται σε μεγαλύτερη απόσταση μεταξύ τους.Σχεδόν όλες αυτές οι πόλεις της Κεντρικής Ευρώπης ήταν αρχικά κωμοπόλεις των γερμανών αποίκων (γερμανικές αποικίες), οι οποίοι έφτασαν στην περιοχή στις αρχές του Μεσαίωνα. Παραδόξως, το σύστημα πλατειών αυτών των πόλεων της Κεντρικής Ευρώπης είναι πιο “εξελιγμένο” από αυτό των πόλεων της ίδιας της Γερμανίας. Η Γερμανία διατηρεί, ωστόσο, παρά τους βομβαρδισμούς του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ορισμένες περιοχές με πολύ ενδιαφέρουσες πλατείες σε αυτές, μεταξύ αλλών, συμπεριλαμβάνονται και οι μεσαιωνικές πλατείες που βρίσκονται στα βουνά Harz. Μια άλλη προνομιακή περιοχή, η οποία έχει ήδη αναφερθεί, είναι η Ιβηρική Χερσόνησος. Η Ισπανία και η Πορτογαλία είναι χώρες με «δυναμικές» πλατείες.
Αλλά ακόμη και όταν οι πλατείες είναι μια πρόσφατη “πολιτισμική εισαγωγή” του 19ου ή 20ου αιώνα, όπως στις πόλεις των χωρών του Καυκάσου, μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και της Κασπίας Θάλασσας, οι πλατείες είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα σύνθεση τοπικών παραδόσεων και ιστορίας. Στην Τιφλίδα, στην πρωτεύουσα της Γεωργίας, και αρχαία στάση των καραβανιών στο Δρόμο του Μεταξιού, σήμερα έχει την πλατεία Meidan ή Vahtang Gorgasali.
Αυτή η επιλογή, όπως και κάθε άλλη , δεν είναι ολοκληρωμένη και μπορει να επιφέρει και αδικίες.
Σήμερα πρόκειται για ένα χωριό, με 133 σπίτια και λιγότερους από 300 κατοίκους. Ωστόσο, το Bourtange χτίστηκε ως στρατιωτικό φρούριο το 1593, κατά τη διάρκεια της Ολλανδικής εξέγερσης, με εντολή του William του Σιωπηλού. Κατέχει το ρόλο αυτό μέχρι το 1851, όταν έχασε επίσημα την αμυντική του λειτουργία και κατοικήθηκε από τεχνίτες και αγρότες. Ο αρχικός σκοπός του ήταν να φρουρήσει τον δρόμο που συνδέει το ισπανικό Groningen με τη Γερμανία. Είναι ένα από τα πιο εντυπωσιακά αρχιτεκτονικά αστέρια στην Ευρώπη. Το πενταγωνικό σχέδιο και το δίκτυο των καναλιών και των οχυρώσεων σέβεται το αρχικό σχέδιο. Η πλατεία βρίσκεται στο γεωμετρικό μέσον και ακολουθεί το πενταγωνικό σχήμα των κτιρίων που βρίσκονται μέσα στο φρούριο. Η περίμετρος της είναι απόλυτα καθορισμένη από 14 φλαμουριές ηλικίας άνω των 300 ετών. Η πλατεία διαθέτει τα σημαντικότερα σπίτια: το σπίτι του καπετάνιου, το σπίτι του διοικητή και το σπίτι του διευθυντή του σχολείου και η τοποθέτηση των κτιρίων του ήταν ιεραρχική. Η προτεσταντική εκκλησία χρονολογείται από το 1869 και βρίσκεται κοντά στην πλατεία, αλλά όχι μέσα στην ίδια την πλατεία.
Στην πορτογαλική πλευρά των συνόρων υπάρχουν ακόμα περισσότερες οχυρώσεις από ό, τι στην Ισπανία. Η Almeida βρίσκεται στη βόρεια Πορτογαλία. Πρόκειται για ένα αστεροειδές φρούριο με 12 γωνίες, σε στυλ Vauban, χτισμένο το 1641. Οι Ισπανοί μπήκαν εκεί μόνο μία φορά σε όλη τους την ιστορία και στη συνέχεια με τη βοήθεια των Γάλλων. Το τετράγωνο είναι ακανόνιστο τετράπλευρο και δεν είναι τοποθετημένο αρκετά γεωμετρικά. Έτσι και το αστέρι δεν είναι ακριβώς τέλειο, αλλά ο ρόλος του ως κέντρου γίνεται προφανής σε σχέση με τα όρια της ακρόπολης.
Η Coimbra είναι διάσημη για το πανεπιστήμιο και τις μνημειακές πλατείες που βρίσκονται στην περιοχή του πανεπιστημίου. Η πόλη διαθέτει επίσης ένα μικρό κόσμημα, την πλατεία της, μέτριου μεγέθους αλλά με ισορροπημένες αναλογίες και ιστορική σημασία. Πρόκειται για την Praça 8 de Maio, η οποία βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, μπροστά από το μοναστήρι της Santa Cruz, ενώ βρίσκεται το Δημαρχείο Κάμαρα. Αυτός ο μικρός χώρος καταφέρνει να μην υποβαθμιστεί από το ύψος και το μεγαλείο της πρόσοψης του Manueline, της εκκλησίας όπου βρίσκονται οι δύο πρώτοι βασιλιάδες της Πορτογαλίας. Τα κτίρια στις άλλες τρεις πλευρές είναι εξίσου ορατά, όπως και το κεντρικό σιντριβάνι. Ο σύγχρονος επανασχεδιασμός της πλατείας συμβάλλει επίσης στο άνοιγμά της.
Σε μικρή απόσταση από τη μνημειώδης Praça do Comércio βρίσκεται η πλατεία της πόλης, η οποία φιλοξενεί τρία σημαντικά κτίρια: το Δημαρχείο, το Εφετείο και το ναυτικό οπλοστάσιο. Είναι ένα μικρό, ήσυχο τετράγωνο, με διαφορετικούς ρυθμούς από την Praça do Comércio, το οποίο, μετά την Rua do Arsenal, απέχει λιγότερο από 70 μέτρα μπροστά. Η Praça do Municipio είναι εξίσου μέρος του αστικού ιστού που υφαίνεται από την ανακατασκευή της πόλης υπό την καθοδήγηση του Marquise of Pombal. Αυτή η ιστορική λεπτομέρεια αρκεί για να καταστήσει σαφές ότι πρέπει να νοούνται οι χωροι αυτοί ως αντιπαραθέσεις, δηλαδή ως μέρη ενός ευρύτερου, διασυνδεδεμένου συστήματος τετραγώνων.
This town took its name from Count Rodrigo González Girón. It was he who, in the mid-12th century, banished the Moors from this region once and for all, and built this town on top of a former Roman castrum, itself built atop a Celtic settlement. Its solid fortifications speak to its position on the border with Portugal. Paradoxically, although it is one of the most well-defended European borders on both sides, this frontier was the most stable in all of Europe’s history and has remained this way for 500 years. The only fighting to take place here was against Napoleon’s armies. Nowhere is the relationship between centre and periphery more marked than in such citadels.
Η κατασκευή αυτής της πλατείας ξεκίνησε το 1729, με εντολή του Φιλίππου του V, με την πλατεία που προοριζόταν κυρίως για αγώνες ταύρων. Σήμερα, θεωρείται μια από τις πιο όμορφες πλατείες στην Ισπανία και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο χώρος προσφέρει μια παράδοξη οπτική ψευδαίσθηση. Από το έδαφος φαίνεται να είναι ένα τέλειο τετράγωνο, αλλά όταν φαίνεται από μια αεροφωτογραφία, το σχήμα είναι ακανόνιστο. Οι μπαρόκ προσόψεις του κτιρίου, που περιβάλλουν και ορίζουν την περίμετρο της πλατείας, φαίνονται απόλυτα συμμετρικές με την πρώτη ματιά, αλλά στην πραγματικότητα καμία από αυτές δεν έχει το ίδιο ύψος. Έχουν γράψει ολόκληρα βιβλία σχετικά με αυτήν την πλατεία στη Σαλαμάνκα και, μέχρι σήμερα, θεωρείται το απόλυτο μοντέλο ισπανικών πλατειών.
Already from the 14th century, markets were constantly held in Piața Sfatului in Brașov and produce was exchanged. Back then it was called Marktplatz. The space is dominated by the Casa Sfatului, constructed in 1420. It not only forms the centre of the square, but also offers an interesting chromatic counterpoint, through its light colour, to the nearby Schwarze Kirche, the Black Church, visible from the square.
This square owes its existence to the great Lisbon earthquake of 1 November 1755 and the fire that followed. On this spot, abandoned due to natural disasters, a new, well-ordered city was built, as a result of reconstruction efforts coordinated by the Marquise of Pombal, the leader of the royal government.
Praça do Comércio was built on Terreiro de Paço, the site where the court of the Royal Palace had previously been held. This name is still used for the square, with its one side facing the Tejo, the greatest river on the Iberian Peninsula. Measuring 175 by 180 meters, this square is one of the largest on the European continent.
Αυτή η πλατεία φέρει κάποια ασάφεια στο σημείο συνάντησης της Ανατολής και της Ευρώπης. Αυτή δεν είναι μία πλατεία μόνη, αλλά δύο που συνενώνονται και παίρνουν το ίδιο όνομα. Μεταξύ της Αγίας Σοφίας και το Τζαμί του Σουλτάνου Αχμέτ Καμί, γνωστό ως Μπλε Τζαμί, βρίσκεται μία πλατεία με κρήνη στο κέντρο της, συχνά αποκαλούμενη Ayasofya Meydani, αν και το επίσημο όνομα είναι το Sultanahmet Meydani. Πρόκειται για ένα εμπορικό κήπο, που χτίστηκε εκεί και το οποίο αποτελούσε το «Αυγουστίο», το ρωμαϊκό φόρουμ του Αυγούστου. Παραδόξως, η μεγάλη πλατεία μεταξύ του Μπλε Τζαμί και του Μουσείου Ισλαμικής Τέχνης διατηρεί το όνομα Sultanahmet Park. Το μέρος αυτό συγκεντρώνει τόση ιστορία! Ο οβελίσκος του Μεγάλου Θεοδόσιου είναι στην πραγματικότητα αιγυπτιακός και μεταφέρθηκε εκει το 390, από το Λούξορ. Σκαλισμένο από γρανίτη του Ασουάν, χτίστηκε το 1490 π.Χ. για τον Αιγυπτιακό Φαραώ Τουθμόση τον Γ. Η στήλη με περιπλέκοντες όφεις ήρθε το 324 από το ναό του Απόλλωνα στους Δελφούς, για να γιορτάσουν τη νίκη των Ελλήνων κατά των Περσών. Δημιουργήθηκε από το κράμα των περσικών όπλων και λιωμένο από τους Έλληνες, πριν από 2500 χρόνια. Ένας άλλος οβελίσκος στήθηκε τον 10ο αιώνα από τον Κωνσταντίνο VII. Στη λίστα προστίθεται η “γερμανική βρύση” που χτίστηκε το 1900 για να σηματοδοτήσει την επίσκεψη του Kaiser Wilhelm II. Στη συνέχεια, υπάρχει η Art Nouveau πρόσοψη, με τα χαρακτηριστικά της Ανατολής, το οποίο τώρα φιλοξενεί την πανεπιστημιούπολη του Πανεπιστημίου του Μαρμαρά. Το Μπλε Τζαμί και η Αγία Σοφία ορίζουν από μια πλευρά της πλατείας. Από την αντίθετη πλευρά, το Μουσείο Ισλαμικής Τέχνης βρίσκεται το παλάτι του Ιμπραήμ Πασά, του Σουλεϊμάν του μεγαλοπρεπή. Μια μαρμάρινη στήλη σηματοδοτεί το χιλιομετρικό μηδέν της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, που είναι ακόμα ορατό στη βορειοανατολική γωνία της πλατείας. Και αυτό δεν είναι όλα. Η πλατεία ήταν, στην πραγματικότητα, η αρένα του ρωμαϊκού ιπποδρόμου.
From a bird’s eye view, the old town of Split resembles a rectangular box into which someone has placed buildings, streets, and markets. Beginning in the Middle Ages, two of the larger markets in this citadel played a key role in the history of the city, Narodni Trg, or Spalato in Italian. The People’s Square, called simply Pjaca by the locals, was first mentioned in the 13thcentury, and has a number of superb Gothic buildings. A bit further on, at the entrance to the citadel, lies Trg Braće Radić, called Voćni Trg by the locals, meaning “fruit market,” in reference to its earlier, colourful identity. Just outside the medieval walls is a third great square, Republic Square. Its more recent architecture reminds one of Venice’s San Marco. It was built in the mid-19th century, in a historiciststyle, demonstrating that Split, long under Venetian rule, still carries on this tradition. These are beautiful squares, each with its own marked individuality, but the oldest and most interesting of the Split squares by far is Trg Peristril, which is smaller, yet considered by locals to be the historical heart of this area. Its history is special. Originally, this square served as the interior courtyard of a palace built for the Roman emperor Diocletian in 305, across a huge surface measuring 300 square meters. In fact, half of the old city of Split lies within the palace walls, the most well-preserved Roman palace today. After the Romans abandoned it, it remained uninhabited for centuries, until the people of Salona used it when taking refuge from the Slavs, turning this former palace into their settlement. And a settlement it shall remain. John of Ravenna, the first local archbishop, oversaw the transformation of the Diocletian mausoleum into a church. This was the moment when the palace courtyard officially became the Cathedral square, with all of the functions of a medieval square. Changes were made to it, but some features were kept, including its red porphyry columns.
Η ιστορία αυτής της πόλης συνδέεται με τη Βενετία, αλλά το Rovinj χτίστηκε πολύ νωρίτερα, στις αρχές του 8ου αιώνα, σε ένα νησί που χωρίστηκε από τη στεριά με ένα στενό κανάλι. Πολύ αργότερα, το 1763, προς το τέλος της βενετσιάνικης κυριαρχίας, η κοινότητα μπαζώνει τον ισθμό και η πόλη ενώνεται με την ηπειρωτική χώρα. Μέσα από μια κλασική διαδικασία συγχρωτισμού, ένα νέο σύστημα αγορών διαμορφώνεται ακριβώς στη θέση του παλιού καναλιού. Είναι τέσσερα σε αριθμό, και η πιο σημαντική είναι τή Trg G. Matteottija. Τα περισσότερα από τα κτίρια βρίσκονται εδώ από τον 19ο αιώνα, αλλά γιορτάζουν τον παρελθόντα δεσμό της πόλης με τη Βενετία, αναδημιουργώντας ακόμη και το λιοντάρι του Αγίου Μάρκου στο αέτωμα του δημαρχείου. Η κεντρική πλατεία της πόλης παραμένει η Trg Sveta Eufemije, που βρίσκεται στο ψηλότερο σημείο του λόφου. Ανεμπόδιστη από τις τρεις πλευρές, βλέπει προς τη θάλασσα, κυριαρχείται από την 60 μέτρων βασιλική, με το άγαλμα της Αγίας Ευφημίας στην κορυφή, που περιστρέφεται στο αεράκι.
